Podróże w czasie. Fabryka mebli Marcin Robak

Marcin Robak urodził się w 1883 r. w Uszwi koło Brzeska. Zawodu stolarza uczył się w Krakowie, Berlinie, Wiedniu oraz Frysztacie i właśnie stamtąd przeprowadził się do naszego miasta, gdzie w 1926 r. założył swój zakład. W dwudziestoleciu międzywojennym jego fabryka wyróżniała się w Mysłowicach spośród innych znanych zakładów przemysłowych, takich jak: Tartak Parowy i Heblarnia Desek Georg Israel Rosenthal, Fabryka Wełny Czesanka czy Fabryka Wyrobów Aluminiowych Duhl.

Budowa obszernego gmachu na potrzeby zakładu meblarskiego rozpoczęła się w 1925 r. przy obecnej ul. Chopina.  Na jego fasadzie odznaczał się napis „1926. M. Robak. Fabryka Stolarska”. W latach 30. zatrudnionych w niej było ponad 150 pracowników. Co więcej była nie tylko jedną z największych, ale także najnowocześniejszych fabryk na skalę krajową, a nawet światową. Zakres działalności fabryki był niezwykle bogaty. Wykonywano w niej meble stylowe oraz wyposażenia dla hoteli i szkół. Posiadała również kilka działów o różnej specjalizacjach, m.in. dział hoteli robotniczych, robót budowlanych, a nawet architektury wnętrz. Ponadto funkcjonowały w niej pracownie: tapicerska, lakiernicza i ślusarstwa artystycznego. Prace wykonane w fabryce były wysyłane na konkursy i wystawy, gdzie zdobywały liczne wyróżnienia. Firma wygrywała także duże przetargi, z czego na wyróżnienie zasługuje zlecenie na wykonanie drzwi, okien oraz mebli dla Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego. Poza tym wyroby fabryki można było spotkać m.in. w nowoczesnych katowickich willach. Co ciekawe firma Marcina Robaka była także jednym z właścicieli budynku posynagogalnego, który mieści się na rogu pl. Mieroszewskich i ul. Kołłątaja. Fabryka sprzedała go jednak w 1927 r. parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa.

W 1927 r. Marcin Robak stanął na czele zarządu mysłowickiej filii Polskiego Związku Samodzielnych Rzemieślników i Przemysłowców. Związek ten zajmował się finansowym wspieraniem i promowaniem polskich producentów i  przedsiębiorców.

Marcin Robak zmarł w 1935 r. i wówczas właścicielką zakładu została jego żona Stefania wraz z synami: Karolem Antonim, który był architektem, oraz Leonem. Rok później zakład przejął Karol Robak i wówczas nadał mu nowe miano: „Karol Robak właściciel. Marcin Robak fabryka stolarska”. Po latach wojennych zakład przeszedł na własność państwa, zdecydowanie spadła też jakość wykonywanych w nim mebli. Ostatecznie fabrykę zburzono w latach 90., a na jej miejscu wzniesiono budynek domu handlowego.

Dzisiaj jedynymi pamiątkami po działalności fabryki założonej przez Marcina Robaka są przede wszystkim meble, które nadal można zakupić, czasem za niebotyczne kwoty, na aukcjach internetowych. Natomiast na starym mysłowickim cmentarzu znajduje się zabytkowa XIX-wieczna kaplica, w której spoczywa rodzina Robaków, w tym jej najsławniejszy przedstawiciel – Marcin.

Niniejszy artykuł powstał w oparciu o książkę A. Sulika „Historia Mysłowic 1922-1945”, tom II, Mysłowice 2011.

 

Artykuł został opublikowany na stronie Gazety Mysłowickiej 13 lipca 2015r.