Tajemnice Parku Zamkowego – schron przeciwlotniczy, tunele oraz inskrypcje

 

Park Zamkowy kryje w sobie wiele tajemnic i ciekawostek. Przez wieki to miejsce należało do kolejnych właścicieli miasta, tutaj znajdowały się zabudowania dworskie. Uważa się, iż miejsce to związane jest z początkami istnienia Mysłowic. Nieopodal istniejącego do dzisiaj budynku gospodarczego, znanego dzisiaj bliżej w pamięci mysłowiczan, jako Miejskiej Stacji Sanepidu, znajduje się tajemnicze podziemne wejście (obecnie zamurowane). Dla większości mieszkańców, znających miasto oraz jego historię, nie stanowi ono tajemnicy. Jest to bowiem jedno z wejść do podziemnego schronu przeciwlotniczego z czasów II wojny światowej. Takich schronów w mieście z czasów wojny było przynajmniej kilka. Powstawały również schrony powojenne z czasów tzw. "zimnej wojny", ale to już zupełnie inna historia.

 

Wróćmy jednak do omawianego, znanego schronu przeciwlotniczego z Parku Zamkowym. Otóż schron ten jest o wiele ciekawszy niż na pozór mogło by nam się wydawać. Na uwagę zasługuje jego pierwsza część. Druga część to typowa betonowa konstrukcja z II wojny światowej z murowanymi z cegły łącznikami, stanowiąca dość wąski tunel w formie zygzaka z wylotem z drugiej strony parku. Pierwszą część tunelu stanowią dwa ciekawe pomieszczenia, które wykonane zostały z cegły oraz z kamienia. Najprawdopodobniej oba, a przynajmniej drugie mniejsze pomieszczenie mogło powstać zdecydowanie wcześniej i być związane z podziemną częścią zabudowań dworskich, która jest nam do dnia dzisiejszego prawie nie znana. Tutaj mogła znajdować się chłodna piwnica, chłodnia lodowa, do przechowywania żywności lub lodu, a być może i coś więcej? Należy też pamiętać, że właśnie w tym miejscu znajdował się brzeg stawu pańskiego, jaki istniał jeszcze pod koniec XIX wieku. A woda częściowo okalała teren wokół opisywanych pomieszczeń.

 

W latach 70-tych XX wieku grupa pasjonatów miasta przeprowadzała na terenie Mysłowic eksplorację podziemi miejskich, w poszukiwaniu tajemniczych tuneli. Wiemy o tym z notatek prasowych. Takie badania przeprowadzono również na terenie Parku Zamkowego. Według zamieszczonych opisów dowiadujemy się o odnalezieniu dawnych tuneli, które już wtedy były w nie najlepszym stanie i ze względu na brak specjalistycznego sprzętu oraz środków zaniechano ich głębszej eksploracji. Dowiadujemy się także, że odnalezione przejścia podziemne zostały dla bezpieczeństwa zamurowane. Opis ówczesnego terenu eksploracji wskazuje na pomieszczenia stanowiące pierwszą część opisywanego schronu przeciwlotniczego.

 

W mniejszym pomieszczeniu schronu, tym najstarszym wykonanym z kamienia, na ścianie można odnaleźć dość dużą inskrypcję (przedstawioną na zdjęciu). Inskrypcja przedstawia napis "AK" oraz datę pod nim "10.01.1944" (czyli ostatni miesiąc wojny w Mysłowicach przed wejściem wojsk sowieckich). Całość zawarta została w kształcie trójkąta. To tylko jedna z ciekawostek tego miejsca, które zdecydowanie wymaga przeprowadzenia specjalistycznych badań archeologicznych, tak jak i cały teren Parku Zamkowego.

Opracowanie,

Karol Wieniawski, 2018