2020
Destylacja hurtowna i fabryka likierów Silberberga
Od najdawniejszych czasów Żydzi zajmowali się produkcją i sprzedażą alkoholi. Do najstarszych na Śląsku należała wytwórnia likierów Silberberga w Mysłowicach. Mimo szumnej nazwy: „Fabryka likierów” – produkcję prowadzono na miejscu, na parterze kamienicy na Rynku.
Benno Silberberg urodził się w 1863 r. był z zawodu kupcem. Należał do najstarszych przedstawicieli Żydów w Mysłowicach. W 1829 r. jego przodkowie otworzyli na Rynku wytwórnię alkoholi. W tym samym miejscu zbudowano potem murowaną kamienicę pod nr 16. Budynek przystosowano do produkcji alkoholi. Od frontu znajdowały się dwa pomieszczenia z oddzielnymi wejściami. Pośrodku znajdował się korytarz przelotowy. Po lewej stronie korytarza mieściło się pomieszczenie na gotowe wyroby wódczane, za nim miejsce na napełnianie i etykietowanie butelek, następnie płuczkarnia butelek. Na końcu korytarza, po lewej, znajdowało się największe pomieszczenie, w którym odbywała się produkcja (fabrykacja) wódek gotowych. Po prawej stronie od strony frontu znajdował się sklep, w którym prowadzono sprzedaż hurtową. Charakteryzował się wydłużoną powierzchnią z zapleczem gospodarczym (po wojnie w sklepie tym przez wiele lat funkcjonował sklep rybny, obecnie nieczynny). Wewnątrz, po prawej stronie, za sklepem od strony korytarza znajdowało się biuro firmy.
Firma Silberberga posiadała kolorowe logo. Pośrodku owalnego czarnego pola widniała butelka z etykietą, a na niej duża litera „S” od nazwiska właściciela, obok butelki widniały dwa kieliszki, a nad nimi litery J i L.
B. Silberberg zmarł 20 sierpnia 1920 r. w wieku lat 57 na skutek zamieszek w czasie II powstania śląskiego. W okresie międzywojennym interes przejęła najbliższa rodzina. Firmę przemianowano na spółkę „J. L. Silberberg i Syn. Destylacja hurtowna i fabryka likierów”. Od czasu powstania wytwórni do 1927 r. firma posiadała zezwolenie na oferowanie klientom podczas zakupu próbnej degustacji trunków w pojedynczych kieliszkach. Stan ten zmienił się z chwilą wprowadzenia w Polsce ustawy o monopolu spirytusowym, na mocy której w lokalu prowadzącym sprzedaż hurtową zabronione było posiadanie otwartej butelki. Uchybienia groziły cofnięciem koncesji na sprzedaż i zastosowaniem kary administracyjnej.
Ciężarówka firmy Silberberg, lata 20. XX w.
Zakaz ten przyczynił się do spadku sprzedaży, mimo tego Silberbergowie wciąż prowadzili produkcję. Współpracowali z Ryszardem Kochmannem, który w prowadzonym przez siebie oddzielnym sklepie sprzedawał wyroby w detalu. R. Kochmann wystąpił ze spółki w 1930 r. Silberberg czerpał także dochody z wynajmu pomieszczeń mieszkalnych na piętrach swojej kamienicy. W celu sprowadzania do wytworni półfabrykatów firma zakupiła samochód ciężarowy. Był to dwuosiowy pojazd z kabiną i otwartym pudłem. Na bocznej ścianie znajdował się napis z reklamą firmy. Była to z pewnością jedna z pierwszych ciężarówek jeżdżących po ulicach Mysłowic.
W latach 1930-1933 spółkę rozwiązano. Wytwórnię przejął Markus Tichauer – również Żyd. W 1939 r. Tichauer zmienił nazwę na „Likwor – właściciel Markus Tichauer”. Produkowano w niej ponad 40 gatunków likierów. Wyroby rozprowadzano do Katowic, Bielska i Poznania, a nawet za granicę do Lipska, Wrocławia i Berlina.
Dariusz Falecki
Co Tydzień nr 18, 30 kwietnia– 6 maja 2020 r.
