2009
Historia Centralnego Muzeum Pożarnictwa (cz. 3)
Pierwszą prezentację zgromadzonych zbiorów przygotowano na 14 września 1975 r. z okazji otwarcia muzeum. Jej autorami byli członkowie Społecznego Komitetu Organizacyjnego pod kierunkiem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Adama Kudły.
W początkach działalności zarząd muzeum podejmował poszukiwania zabytków techniki pożarniczej poprzez prowadzenie kwerend archiwalnych i rozpowszechnianie informacji o nowopowstałym muzeum wśród przedstawicieli władz wojewódzkich i centralnych straży pożarnej. Oprócz tego nawiązano współpracę z placówkami muzealnymi w kraju i zagranicą: Alwernia, Przeworsk, Budapeszt i Preszov.
Nieistniejące zabudowania pierwszej siedziby Muzeum Pożarnictwa przy promenadzie.
Sprowadzaniem i dokumentowa niem eksponatów zajmowała się komisja, na czele z dyrektorem Henrykiem Chruzikiem. Chruzik zapraszał na okolicznościowe uroczystości do Mysłowic przedstawicieli straży pożarnych z całego kraju. Strażakom przedstawiano koncepcję prowadzenia nowego Muzeum. Po powrocie do swoich siedzib, strażacy zlecali prowadzenie akcji poszukiwawczych sprzętu pożarnicze go na terenach im podległych. Dzięki temu do muzeum trafiały sprzęty pożarnicze z całej Polski tworząc główny trzon zbiorów. Były to: drabiny, sikawki konne, pompy, samochody gaśnicze i umundurowanie - sprzęt o dużej wartości historycznej. Dyrektor Chruzik wykazywał też inicjatywę pozyskiwania eksponatów od osób prywatnych. W ten sposób do muzeum udało się pozyskać ordery, medale i dyplomy od ludzi związanych z pożarnictwem zawodowo lub hobbystycznie.
Od początków istnienia placówki muzealnikom przyświecało motto: „Niechaj zachowa się i przetrwa sprzęt, który zawsze służył dobrej sprawie, służył celom najwyższym - obronie ludzkiego życia, zdrowia i mienia”. W pierwszym okresie działalności muzeum posiadało ponad 3,5 tys. eksponatów obrazujących dzieje pożarnictwa od początku XVIII w. do czasów współczesnych. Na zwiedzających największe wrażenie robiły samochody gaśnicze, sikawki konne, motopompy i pompy przenośne. Muzeum składało się z sześciu sal i wydzielonego pomieszczenia administracyjnego. W tym czasie działalność muzeum finansowano ze środków Funduszu Rozwoju Kultury za pośrednictwem Urzędu Miasta.
Placówka podzielona była na 17 ekspozycji stałych. Jedną z nich był karcer byłego niemieckiego obozu, zachowany w celu upamiętnienia martyrologii narodu polskiego w czasie II wojny światowej. Uwzględniając ogólnopolską tendencję do upamiętniania miejsc kaźni, dyrekcja muzeum zdecydowała o udostępnieniu karceru dla zwiedzających. Oprócz wystawiennictwa i badań historycznych Muzeum Pożarnictwa pełniło funkcję propagandową, wpisując się w akcję informacyjną propagującą problematykę ochrony przeciwpożarowej w Polsce. Otwarcie tego typu placówki było formą prezentacji dokonań wielu pokoleń strażaków, akcentując tym samym ich bezcenny wkład w utrzymanie i rozwój polskiej kultury.
Dariusz Falecki
Co Tydzień nr 45, 5-11 listopada 2009 roku
