Dzisiejszy Janów Miejski, nazywany także Podmiastem, wytworzył się z osady Janów, której historia nierozerwalnie wiąże się z dziejami Mysłowic, a dokładniej ze sławnym rodem Mieroszewskich.
Pierwsze działania Jana Mieroszewskiego mające na celu zagospodarowanie terenu dzielnicy datuje się na ok. 1720 r. Obszar ten musiał stanowić wówczas dogodną przestrzeń ze względu na położenie w pobliżu rzeki Boliny. Mieroszewski wzniósł tutaj dworek myśliwski, folwark oraz budynki gospodarcze. Najstarsza wzmianka na temat owego folwarku pochodzi z 30 stycznia 1724 r. Nadano mu nazwę „Janowiec”, nawiązując tym samym do imienia jego założyciela – Mieroszewskiego. Analogicznie należałoby doszukiwać się genezy, używanej do dnia dzisiejszego, nazwy dzielnicy – Janów.
Ciekawym okresem z dziejów Janowa jest przełom XVIII/XIX w. Dzielnica stała się wówczas jednym z ważniejszych ośrodków eksploatacji węgla. Powstało wiele kopalń, wśród których można wymienić: kopalnię Agatha, która rozpoczęła wydobycie w 1831 r., następnie w 1839 r. powstała kopalnia Eisenbahn. Natomiast w 1841 r. rozpoczęły eksploatacje trzy kopalnie: Locomotive, Sigismund oraz Aleksander. Prócz tego na szeroką skalę zaczęło rozwijać się hutnictwo cynku, stąd też na Janowie zaczęły pojawiać się również huty – m.in. Amalia założona w 1824 r. przez wrocławskiego bankiera Arnolda Lüschwitza.
Początek XX w. był szczególny dla Janowa. Dzielnica przechodziła wówczas intensywny rozwój. Zaczęto wznosić placówki ważnych instytucji: posterunek policji oraz pocztę. Wzniesiony został także budynek urzędu celnego zwany Domem Wagi. Utworzone zostały również różnego rodzaju organizacje. W 1905 r. zostaje założony w dzielnicy oddział Ochotniczej Straży Pożarnej. Natomiast w 1924 r. rozpoczął swoją działalność Klub Sportowy „Olimpia”, przekształcony z czasem na klub „Siła”. Również w 1924 r. zaczęło działać Towarzystwo „Kooperatywa”, które miało na celu wznoszenie domów oraz osad robotniczych. Działania wojenne przerwały jednak ten wzmożony rozkwit dzielnicy.
W 1928 r. zmieniły się granice Janowa. Janów Miejski znalazł się w granicach Mysłowic, z miasta wydzielono natomiast Janów Wiejski, do dzisiaj zwany katowickim.
W 1962 r. została otwarta szkoła podstawowa Pomnik Tysiąclecia. Z kolei w zabytkowym budynku szkoły powszechnej z 1899 r. utworzono liceum medyczne, działające do lat 90. Wówczas utworzono tam filię MOKiS „Trójkąt”, działającą do dnia dzisiejszego.
Obiektem godnym uwagi z pewnością jest kościół pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny i św. Maksymiliana Marii Kolbego. Warto nadmienić, że niezwykły wkład w utworzenie tej parafii miał ks. Paweł Bednorz. Pozwolenie na jego wzniesienie otrzymano 25 lutego 1971 r. Autorem projektu nowoczesnego obiektu był inż. Adam Lisik. Jednak pierwotne założenie tak bryły, jak również wnętrza, ulegało przekształceniom. Całość utrzymana została w stylu modernistycznym. Budowa kościoła została szybko ukończona. Poświęcenia dokonano już w 1974 r. W 1995 r. wzniesiona została dzwonnica, a rok później poświęcone zostały zawieszone na niej trzy dzwony: Matka Boska Niepokalana, Błogosławiony Maksymilian Kolbe oraz Św. Antoni.
Nie sposób przytoczyć całościowego obrazu dziejów Janowa Miejskiego i obiektów stanowiących ich pamiątkę. Aby zgłębić historię dzielnicy, warto zatem sięgnąć do literatury traktującej o jej losach – m.in. do wydanej niedawno bogato ilustrowanej pozycji „Teraźniejszość i przeszłość Janowa Miejskiego w Mysłowicach”, w której odnaleźć można nie tylko monografię Janowa Miejskiego, ale także zapoznać się z działalnością Koła Związku Górnośląskiego, prężnie działającego od ponad dwudziestu lat na obszarze dzielnicy.


Artykuł ten ukazał się na stronie Gazety Mysłowickiej 13 marca 2014r.




