Jest jedną z najmniejszych dzielnic Mysłowic i przez wieki stanowił obszar zupełnie zalesiony i niezabudowany.
Już sama nazwa wzbudza zainteresowanie nie tylko mieszkańców miasta. Historia znamiennej nazwy sięga prawdopodobnie XVI w. Miano „Ćmok” należałoby wiązać z częścią Lasu Słupeckiego, który otaczał dzielnicę. To gęste zalesienie sprawiło, że przyrównując ją do sąsiedniego Janowa, wydawała się ona obszarem niezwykle mrocznym.
Dopiero wraz z rozwojem przemysłu w XVIII w. zaczęto powoli wylesiać teren i wznosić na nim pierwsze, drewniane obiekty mieszkalne. Bez wątpienia na rozbudowę dzielnicy miało wpływ powstanie na jej terenie hut cynku. Pierwsza z nich, huta Aleksander, została założona w 1822 r. i usytuowano ją na końcu obecnie głównej ulicy Ćmoka – Partyzantów. Udziały w niej miał sam Loebel Danzinger, znany przede wszystkim jako jeden z założycieli kopalni Mysłowice. Natomiast druga huta powstała rok później i nadano jej miano „Rozalia”. Na terenie dzielnicy znajdował się również biedaszyb Stanisław oraz działała tu cegielnia.
Niezwykłą ciekawostkę stanowi fakt, że przez Ćmok przebiegała trasa słynnej kolejki konnej – Rossbahn, nazywanej potocznie Rosbanką. Historia kolejki sięga początku XIX w. Jej trasa rozciągała się od Tarnowskich Gór po hutę Leopoldine zlokalizowaną w obszarze Brzęczkowic. Obecnie ścieżki leśne są jedynymi śladami po trasie kolejki. Ten niezwykły szlak, choć stanowiący istotny fragment historii miasta, został praktycznie zapomniany.
Na terenie Ćmoku odnajdziemy także obiekt stanowiący pamiątkę żydowskiej działalności. W 1870 r. została tu założona przez Żyda – Silbermanna – karczma, stanowiąc największy tego typu obiekt w dzielnicy. W późniejszych latach jej właścicielem został Walter Breslauer. Był to rozbudowany lokal, miejsce kultury, w którym mieściła się niewielka scena oraz sala taneczna. Lokalizacja budynku przy głównej ulicy sprawiła, że zatrzymywali się tutaj m.in. przewoźnicy węgla. Niestety po latach obiekt zatracił swój pierwotny charakter, jego architektura przestała się wyróżniać i dzisiaj nie przypomina już miejsca sprzed lat, choć nadal nosi on znamienną nazwę Walter.
Wśród innych obiektów powstałych na terenie dzielnicy należałoby zaprezentować założoną w 1976 r. fabrykę domków jednorodzinnych wznoszonych w typie „sigma”. To właśnie tutaj wyprodukowano elementy dla obiektów mieszkalnych powstałych m.in. na Kosztowach.
Na lata 70. XX w. przypada także czas wzniesienia na obszarze Ćmoku kilku wieżowców mieszkalnych, które urozmaiciły jego przestrzeń. Obecnie bloki te wiązane są raczej z obszarem śródmieścia.
Dzisiejszy krajobraz Ćmoka – niewielkiej dzielnicy otoczonej lasem – sprawia, że jego historyczna nazwa nadal jest aktualna. Nie umniejsza to jednak jego wartości, a podkreśla wyjątkowość na tle innych dzielnic Mysłowic.
Artykuł ten ukazał się na stronie Gazety Mysłowickiej 17 lutego 2014r.