Kaplica Jarlików

 

Opis kapliczki Jarlików pochodzący z książki "Historja Parafji Mysłowickiej", napisanej przez ks. Jana Kuderę i wydanej w 1934 roku

 

[...] Najwięcej ze wszystkich kaplic znaną jest kaplica Jarlików, która się tak nazywa, ponieważ pochodzi z fundacji Jarlikowej. Jarlikowie pierwotnie nie byli obywatelami mysłowickimi, ale pochodzili z Niwki i wypuszczeni w r. 1628 przez ks. Goleniowskiego z pańszczyzny w Mysłowicach dorobili się pewnego majątku. Jeden z Jarlików zrobił przy kościele dosć znaczną fundację pieniężną, a drugi imieniem Jan razem ze swoją żoną ufundował w r. 1745 kaplicę na ulicy Modrzejowskiej. Powodem do wybudowania były pewnie polityczne stosunki, które się z przejścia Śląska z pod berła austrjackiego pod rządy pruskie wytworzyły.

 

kapliczka jarlikow 1

 Kapilca Jarlików przed wyburzeniem

Dawniej bowiem prowadzono jedną z procesyj w dni krzyżowe ku kapliczce św. Jana Nepomuckiego znajdującej się na moście prowadzącym do Modrzejowa. Gdy jednak król Fryderyk II zakazał pielgrzymek i procesyj do "zagranicznych miejscowości" powstała myśl wybudowania kaplicy przed nową granicą, aby uniknąć szykan i nieprzyjemności ze strony władz, a jednak mieć sposobność odprawienia starodawnej "stacji" podczas procesji krzyżowej. Plan zrealizowali małżonkowie Jarlikowie, budując na "ulicy ku mostu", jak się dawniej ulica Modrzejowska nazywała, kaplicę, pewnie przy pomocy ówczesnego proboszcza mysłowickiego ks. Mieroszewskiego, choć nie koniecznie materjalnej, ale przynajmniej moralnej. Jarlikowie byli garncarzami i jakoby godło ich rzemiosła na kaplicy umieszczoną była tabliczka gliniana z napisem: "Anno 1745 15. a Mai Fundatores Joh. Jarlik....." Kapliczka sama była dość prymitywnym budynkiem małych rozmiarów, w ostatnim czasie bez jakiejśkolwiek ornamentyki, ze sygnaturką prostych form, jedynie obraz w ołtarzyku przedstawiający modlącego się w ogrojcu Pana Jezusa był dość śliczny. W dawniejszych czasach, gdy około kaplicy nie było żadnych domów albo małe, mogła się ona jeszcze jako tako przedstawiać.

 

kapliczka jarlikow 2

 Kaplica Jarlików na rysowanej pocztówce (fragment pocztówki).
Doskonale widać ulicę Modrzejowską i usytuowanie Kaplicy.

 

W nowszych czasach jednak, kiedy około niej powstały nowe, większe i wyższe budowle, została ona tak zaduszona, że jej się wcale nie widziało. Gdy w roku 1927 wybudowano nad Przemszą nowy, masywny most i kierunek ulicy Modrzejowskiej do nowego mostu musiał być zmieniony, kaplica Jarlików razem z kilkoma domami prywatnemi musiała być zniesioną i zamiast niej magistrat mysłowicki wybudował w r. 1928 inną, większą i wcale inaczej się przedstawiającą kaplicę. Nowa ta kaplica, około powstania której krzątał się bardzo pełniący wówczas obowiązki burmistrza mecenas Kudera, w dniu 3 maja 1929 r. w uroczysty sposób została poświęcona przez miejscowego propboszcza ks. Prałata dr. Bromboszcza. [...]